ONVZ Zorgverzekeraar biedt elk jaar opnieuw een platform aan goede, doeltreffende ideeën voor een betere zorg. Het beste idee belonen wij met 10.000 euro.

29 oktober

Vijf kanshebbers voor Het Beste Zorgidee van 2014

De vijf genomineerden voor de finale van Het Beste Zorgidee zijn bekend. De vakjury selecteerde de vijf finalisten uit bijna 550 inzendingen. De genomineerde ideeën zijn een app om met de huisarts te communiceren, het belevingskussen, een gespecialiseerde huisarts en twee ideeën om verkeerd medicijngebruik tegen te gaan. Heel Nederland kan vanaf nu bepalen wie van de vijf finalisten het Beste Zorgidee van 2014 heeft.

Judith - Copyright Janus van den Eijnden - webJudith van Leeuwen is wijkverpleegkundige in Schagen. Zij en haar thuiszorgcollega’s komen ‘achter de voordeur’ bij cliënten en zijn daardoor ook de ogen en oren van andere professionals, zoals de apotheker en de huisarts. “Zo signaleren wij problemen die veroorzaakt kunnen worden door medicijnen. Het rapporteren van deze signalen is nu heel omslachtig”, legt ze uit.

Die signalen of kleine aandoeningen worden nu niet effectief geregistreerd en daardoor kunnen artsen of apothekers niet snel genoeg ingrijpen als er iets mis is. “Stel, een cliënt heeft een bloedneus of een blauwe plek op zijn of haar arm”, legt Van Leeuwen uit. “Dat kan een eenmalig incident zijn waar je als verpleegkundige niets mee hoeft te doen. Maar als het meerdere malen gebeurt, is er iets aan de hand. Het is lastig voor ons als wijkverpleegkundigen om dat soort signalen met elkaar te combineren, omdat het zorgdossier meestal een heel boekwerk is.”

Dat probleem kan volgens Van Leeuwen worden ondervangen met een simpele app waarmee signalen kunnen worden gerapporteerd en waarin signalen per patiënt worden verzameld op een overzichtsscherm. De arts of apotheker kan deze app inzien en bemerkt het daardoor sneller als er reden is tot bezorgdheid. Van Leeuwen test met aantal collega’s en apotheker Aouktje Kaspers een bètaversie van de app, ontwikkeld door Health Base. “We merken ook dat de cliënten het zelf een uitkomst vinden”, knikt ze. “Ze zijn daardoor veel bewuster bezig met hun eigen lichaam. En het maakt ze zelf ook alerter op mogelijke signalen of problemen.”

Stem op Het Beste Zorgidee van Judith

Hilderik Jan - Copyright Janus van den Eijnden - webHilderik van Schaik is huisarts in Vlissingen en heeft een zelfstandige praktijk met zo’n drieduizend patiënten. Die hebben ook als zij bellen de nadrukkelijke voorkeur voor persoonlijk contact met een arts of assistent. “Deze druk op de telefoonlijnen is eigenlijk alleen op te vangen door meer personeel in dienst te nemen”, legt hij uit. “Maar dat is geen optie. En ook heb ik zelf niet de tijd om iedereen persoonlijk te woord te staan.”

Daarom heeft Van Schaik het afgelopen jaar meegewerkt aan de ontwikkeling van een nieuwe app, MijnDokter. Hij noemt het zelfs ‘een belangrijke stap voorwaarts op het gebied van communicatie en informatie’. De gedachte achter MijnDokter is dat een patiënt 24 uur per dag en zeven dagen per week eenvoudig en snel met de huisarts kan communiceren. “Een herhaalrecept kan via de app worden besteld, een afspraak kan worden gemaakt of een foto van een plekje op je huid direct bekeken.”

Het is een app die op alle platformen werkt en kan worden bediend met behulp van gemakkelijke en begrijpelijke icoontjes. Alle afzonderlijke functies van MijnDokter zijn op zich al beschikbaar. “Maar wij willen patiënten één vaste pilaar bieden waarvan zij weten hoe hij werkt en waarbij ze erop kunnen vertrouwen dat de informatie valide is”, legt Van Schaik uit. “Het internet is een wirwar aan informatie die lang niet altijd klopt. Bij onze app reageert de arts of assistent snel en op maat. Ook een videoconsult via de app behoort tot de mogelijkheden.” De arts test zijn app al enige tijd als bètaversie en heeft er erg positieve ervaringen mee. “Het product is bijna klaar om landelijk te worden ingevoerd.”

Stem op Het Beste Zorgidee van Hilderik

Jurrien - Copyright Janus van den Eijnden - webJurriën Wind (50) is huisarts in de plattelandsgemeente Wijk en Aalburg in Noord-Brabant. Hij runt al vijftien jaar zijn praktijk, maar heeft zich in de loop der jaren ook gespecialiseerd in een onderwerp dat zijn speciale interesse heeft: urologie. “Ik steriliseer al bijna twintig jaar mannen”, vertelt hij. “Dat doe ik gewoon in mijn eigen praktijk. En ik merk dat mijn patiënten het heel fijn vinden om dat te laten doen door hun huisarts. Ik heb de vaardigheden in huis. En een huisartsenpraktijk voelt voor veel mensen toch vertrouwder dan een ziekenhuis.”

Deze specialisatie van Wind werd bekend bij collega’s in nabijgelegen dorpen, die tegenwoordig ook mannen met een sterilisatiewens naar Wijk en Aalburg sturen. “We vormen tegenwoordig met ongeveer honderd huisartsen een zorggroep”, vertelt de genomineerde. “En er zijn veel meer collega’s zoals ik die gespecialiseerd zijn in een bepaald interessegebied. De een is heel goed in echografieën, de ander in het injecteren in gewrichten.”

Winds idee is die vorm van samenwerking te intensiveren en een vastere vorm te geven. “Deze vorm van horizontaal naar elkaar verwijzen noem ik vijfkwartszorg”, legt hij uit. “De samenwerking tussen huisartsen en ziekenhuizen heet ‘anderhalvelijnszorg’; dit is meer samenwerking tussen grotere groepen huisartsen.” De voordelen zijn volgens de genomineerde legio. “De druk op specialisten neemt af, de patiënt wordt door de huisarts die deze speciale handeling leuk vindt met alle egards ontvangen. Bovendien maakt het het werk voor de arts, die één of twee dagen kan wijden aan zijn speciale interesse, nog leuker.”

En er is ook een aantrekkelijke financiële component. “Het plaatsen van een spiraaltje door een gynaecoloog kost zeshonderd euro. Als een huisarts het doet ben je 55 euro kwijt. Op die manier kunnen overheid en verzekeraars zeker tientallen miljoenen per jaar besparen.”

Stem op Het Beste Zorgidee van Jurriën

Hans 2 -Copyright Janus van den Eijnden - webGenomineerde Hans van Wetten geeft bij de stichting Land van Horne in het Limburgse Weert leiding aan een aantal afdeling voor bewoners met dementie. Zijn zorgidee is dan ook speciaal bedoeld voor mensen met dementie in een vergevorderd stadium. “Voor deze groep zijn maar heel weinig hulpmiddelen te vinden die hun belevingswereld prikkelen”, legt hij uit.

Daarom introduceert Van Wetten het ‘belevingskussen’. Dat kussen kan gebruikt worden door het aan te raken of erop te gaan liggen. In het kussen zitten sensoren en luidsprekertjes. Als de patiënt het kussen aanraakt, worden er stemmen, liedjes en muziek speciaal gericht op de gebruiker afgespeeld. “De familie of een mantelzorger speelt een belangrijke rol bij het ‘vullen’ van het kussen”, legt Van Wetten uit. “Zij weten immers welke liedjes, gedichten of stemmen de bewoner graag hoort.”

Op zijn afdeling heeft de Brabander al een prototype van het kussen uitgeprobeerd bij een aantal bewoners. De resultaten waren erg positief. “Eén cliënt kon zich bijvoorbeeld alleen maar op een minder positieve manier uiten. Maar bij het gebruik van het kussen veranderde haar mimiek en zei ze zachtjes: ‘O, wat mooi.’ Dat was een reactie die we eigenlijk nog nooit bij haar hadden gezien.”

Het idee is ontwikkeld in samenwerking met de TU Eindhoven. “Wij leverden de zorginput, zij leverden de technische input”, legt Van Wetten uit. “Gezien de resultaten die we nu al boeken, hopen we dat ons idee verder ontwikkeld kan worden. We willen graag een bijdrage leveren aan het welzijn van een grote groep mensen met dementie waar niet zoveel voor te vinden is. Bijdragen aan een klein beetje levensgeluk, daar gaat het ons om.”

Stem op Het Beste Zorgidee van Hans

Alexander - Copyright Janus van den Eijnden - webEconoom Alexander Grassi (49) had eind jaren negentig een hartstilstand en moest ruim een jaar intensief revalideren. In de periode daarna moest hij veel medicijnen slikken, waarvan hij vaak de betekenis of het effect amper kende. Dat probleem speelt nog veel meer bij laaggeletterden en sommige migranten.

Daarom ontwikkelde Grassi het ‘aap-noot-mies-systeem’. De gedachte erachter is even simpel als doeltreffend: maak een bijsluiter bij medicijnen die iedereen kan begrijpen. “De meeste bijsluiters zijn voor gewone mensen niet te begrijpen”, legt hij uit. “En er rust ook een taboe op het erkennen dat je de tekst niet snapt. Bovendien staan de meeste apothekers er niet bij stil dat dit probleem leeft. Men denkt: we hebben toch voldoende informatiemateriaal?”

De gevolgen van verkeerd medicijngebruik zijn groter dan de meeste mensen denken. Naar schatting 1.250 patiënten per jaar overlijden als gevolg van verkeerd gebruikte pillen en poeders. En foutief medicijngebruik leidt tot naar schatting 19 duizend ziekenhuisopnames per jaar. Een duidelijkere uitleg kan de samenleving naar schatting 85 miljoen euro per jaar besparen. “We doen als samenleving gelukkig steeds meer ons best om mensen met een beperking te helpen, ook als het medicijngebruik betreft”, stelt Grassi. “Voor mensen met een visuele beperking staat er bijvoorbeeld braille op de doosjes. Maar laaggeletterden zijn minder goed georganiseerd en hebben nauwelijks een gezicht.”

De aap-noot-mies-methode die de genomineerde voor ogen heeft, werkt met heldere taal, plaatjes en zelfs geluid. “We kunnen in dat opzicht veel leren van de Verenigde Staten, waar in de communicatie al veel meer met plaatjes wordt gewerkt. De overheid, zorgverzekeraars en de farmaceutische industrie moeten daarin de regie nemen.”

Stem op Het Beste Zorgidee van Alexander

Deze website maakt gebruik van cookies. Waarom? Klik hier voor meer informatie.

Sluit deze melding